HINDU PHILOSOPHY LE YOGA
Pastor Johny Laldinthar F Tusing,
14 February, 2026
Philosophy
Umzie
Philosophy ti
thumal hi ‘ringna’ thlûra hrilfienaa chun, ‘hringna le leilung besâna ringna
pawm dân le innghatna’ tiin Oxford chun a hrilfie-a, Pu J Lungawi chun, ‘khawvêl
thilbul le pathien chanchin inchûkna’ tiin a hrilfie, Pu J F Laldailova chun,
‘thil bul chhuina, mimal thupui leh thu rin’ tiin a hrilfie ve thung. Hi
taka inthawk hin Hindu Philosophy hi Hindu sakhuona le inṭingmat an thuring
innghatna bulpui a ni ti ei hriet thei.
Yoga le Hindu
Sakhuo inmatna
Hindu
philosophy hi pawm dân nghettak bulṭhut an nei besânin (Orthodox School) paruk-a
ṭhe a ni a, hi hi Shatdarshanas ti a nih. Shatdarshanas hin Vedas (Hindu
lekha thienghlim tak) thuneina nghettaka pawmtu a nih. Parukhai chu-Samkhya,
Yoga, Nyaya, Vaisheshika, Purva Mimamsa, Vedanta (Uttara Mimamsa)
an nih.
![]() |
| Yoga Mediation |
Yoga hi
Patanjali hmusuok a ni a, hi school hin taksa hmanga lunglût taka ngaituona pêk
(nirodha) le lungril thunun a inthawka zalênna (liberation) hmu tumna a nih. Hi
zalênna (khuopnaa inthawk suokna) hi Moksha an tih. Moksha hi Samsara (hringnun
inher/fekuol) a karma (lampui) dang dang hmanga Moksha tlung theina a nih. Hi
tlung theina dingin Yoga hmangin thlarau, lungril le taksa infinkhawmin, mimal
(atman) le pumpuia hrietna (brahman-universal consciousness) a siem a, hi taka
inthawk Moksha (Kaivalya) hi a chang thei a ni ti hi a lairil a nih.
Yoga hi Hindu
sakhuo leh inzûl-a ngai ta lo ei tam hrât êm êm. Yoga chu hrisêlna ding,
lungril sâwl le beidawng, nguina (depression/stress) an’thawka nun pângngai âw
nâwkna dinga inkhîkhmu hi a tam hrât hlê. Sawrkarpa hlak thiem takin hma a
lâka, Ministry of Ayush siemin Y-Break@Workplace tiin Yoga compulsory dingin
Central le State sawrkar iemani zâtin dân an hung siem ta pei a nih. Ministry of
Ayush hi 2014 khan siem a ni a, 2024-2025 Annual budget kha 3712.59 crore a
nih. Ayush khawm hi Sanskrit thumal ‘ayus or ayushya’ a inthawka lâksuok,
‘hrisêlna, hrâtna, damna’ ti a nih. Hindu ringna ‘Ayushmaan
Bhava’ (sâwt tak dam raw) ti leh inzûl, Atharva Veda, Rig Veda le
Mahabharata a hai khawm langsar tak a nih.
Yoga hmang
hin mi tamtak hlêm an nih
A hmasatakin mihriem
hriselna, hrâtna le damna dingin an hril a. Taksa insawizawina ṭha, thazâm
sukhrâtna dinga ṭha niin an hrilmawi zeta, chu zova Hindu pathien an kâwkhmu ta
hlak a nih. Thlangtieng ram (Western countries) tam takhai hi Yoga hmang hin mi
an hîp a, tamtakin Hindu sakhuo an zui pha reng bawk a nih. India fâk le dâwn
(Indian food), India ram mawina (nature), ram ngawpuia ramsa (wild life), india
nunphung incheina, hla, music le movie (Indian culture) le dang dang hmangin mi
tamtak thlêmin an um a, Yoga hmang hin thlêmna hi a zuolkai bîk hlê.
Khawvêl pumhuop
in mi ngaisâng le chawisang a hung ti ta pei leiin June 21 hi International Day
of Yoga a hmang zing a ni tah. United Nations in 2014 khan a lo namdet ta a
nih. Hi ni inser (hmang) a ni theina dinga hma latu le a lukhaitu tak chu ei
Prime Narendra Modi in 2014 a UN address a hrilnaa a nawrna a inthawka hung
suok pei a nih. Khawvêl rambung tamtakin an pawmpuia, rambung 177 zetin United
Nations General Assembly a an thlawp a nih. The first International Yoga Day chu
21 June 2015, khan rambung le khawpui lien dang danga inser(hmang) a hung ni
nghâla, hieng New York, Paris, Beijing,
Bangkok, Kuala Lumpur, Seoul le New Delhi a hai khun taka hmang a nih.
Kristienna le
Yoga
Yoga hmang
khera hriselna, damna le hrâtna amanih taksa sukhrisel ding a ni nawh. Hieng
nêka ṭha Mental exercise, Physical exercise a tam hlê. ‘Chuleiin, ngîr
inngai in ni chun, in tlûk nawna dingin fîmkhur ro’ (1 Kor.10:12) ti ei hmu
angin ei fîmkhur a ṭul hlê. Chuongchun, in fâk khawmin, in dâwn khawmin, in
thaw taphawta chun Pathien ropuina ding ruokin thaw ro (1 Kor.10:31).
Hindu sakhuo le inzûl, hindu ring dân-a Samsara le Moksha tlung theina dinga
inchûktirna pawimawa an nei, an School pawimawtak YOGA hmang hin Pathien ropui
naw tawp a tih. Tirko Paula in, ‘a tâwp taka chun, unauhai, ân dik taphawt
dâm, ân zâum taphawt dâm, a fel taphawt dâm, a ditum taphawt dâm, ân thang mawi
taphat dâm, ṭhatna hrim hrim a um a, inpâkna hrim hrim a chun, chuong chu
ngaituo ro’ (Phil.4:8) a ti hi ei ringna fesuol theina a inthawk ei
inhumhim theina ding le ngaituona fîm tak ei nei theina dinga a hril a nih.
Tulai Holy
Yoga/Christian Yoga ti a hung inlâr ta hlê el. A hrilmawitu ei tam tina
a nih. Ieng angin hrilmawi hai sienkhawm hindu pathien le Yoga hi inzawm tlat a
ni ti ei hrietzing ding a nih. Kristien nisia Yoga lekhabu ziek dâm ei um ta
peia (Brooke Boon, ‘Holy Yoga: Exercise for the Christian Body and Soul;
Elliot Miler, ‘The Yoga Boom: A Call for Christian Discernment’). Boone
lekhabau ziek lem hi chu ringna le ân pelsawl nasa hlê. Hieng hin a ti, “Pathien
râwl hre ding le Ama (Pathien) leh intlawnpui theina lampui danglam chu Holy
Yoga hi a nih” a tih. Ei hrietzing ding chu, ‘ringtuhai hi Hinduism inchûktirna
bêsana ringtu ṭha le ringna indik mi siempêk ngai naw nawh’.
Yoga hi
Hinduism le inmat tlat a ni ti hrie’ng ei ta, thlarau ta dinga ṭibaium tak a
nih. A thaw dân, ei fepui dân danglam sienkhawm a thulairil a nina bo chuong
naw nih.
“Iengkhawm ni
sienla, in um dâm chu Krista Chanchin Ṭha leh inmawi phawt raw se”
(Phil.1:27)

.jpg)