PATHIEN CHIBAI BÛK INDIKNAW
Bible Text: Mk. 12:29-30
Kamkeuna
Tulai World Cup inkhêl lai a
ni bawka, Mexico hai hi a dawngtu (host) anni bawk, Mexico rama thiltlung ziek hmasa
phawt ei tih. Mexico rama Roll (bei khâwr/hriel) special deu an siem hi Burrito
Tortilla an ti hlak. Kum 1977 khan Pi Maria Rubio chun Buritto hi a siem a.
A siemnaa hin Isu hmêl ang hi a hmu tlat el. A pasal le an ṭhenumhai an entira, ‘Isu hmêl a ang’ an ti seng leiin, an
pastorpa kuomah a va’n hmutira, a testimony a va hril taa. Hi bei khawrpum, a
siemnaa Isu hmêl a hmu an’thawk hin, a nun a thlâkdanglama, a pasal laka antuklût
lem bawk, a nun a hlimin a hadam thu a hrila. Pastor chu a lungni rak nawa chu
mi Testimony mak tak hei hril hnuol kha a rin leiin ‘lâwm a um de!’ tiin
a dawnlêt ta ringawta.
Pi Maria le a sûnghai chun ṭha takin Box an siema, Frame ṭhatak hmangin
‘Isu Buritto’ chu an vawnghima, chu chu khawvêlah ‘Jesus of Tortilla’
tia hrietlâr a hung ni ta pei a nih.
Thla iemani zât hnungin Isu hmêl hmu nuom chun, mi 8000 chuong an fe thu hriet
a hung ni ta pei a nih.
Pathien anga be in Thienghlim (Shrine) pakhat angin an hung ngai pei tah.
‘Holy Tortilla’ ti hming a hung put ta pei a nih (Google-a Holy Tortilla Mexico hei hmet inla, hung suok nghâl el a tih).
Kum hni sûngin mi 35, 000 a en dingin an fe ti a nih. 2005 khan Maria naunu in
an schoola a chawia, an thlâk pal leiin a kawia, a hmêl khawm chu hmu thei ta
lovin a um ta a nih. Chu hnunga chun tûkhawmin a hmu ding le a en dingin an fe
ta ngai nawh.
Hieng ang deu hin, Isu hmêl ang deu thlai ei chîng hieng dâwnkhaw-a dâm,
ei ran vai bâwng vuna inlang ang dâm, thilmak deu danglam bîk rieu nei ei hmu phât
Pathien anga zuk biek nuomna hi mihriem lungrila hin a pieng deu chawt hlak chu
a nih. Pathien chibai bûk lungril indiktak ni thei ngai naw nih. Pathien chu
Thlarau a nih.
Bible-a Pathien chibai bûk
Bible-a lekhabu hmasatak Genesis ei tiem chun mihriem hmasa Adam le Evi
kha Pathien leh lêng hmunkhata, inpâwl ding le Pathien chibai bûk dinga ti kha
Pathien thupêk an bawisietna le an tlûkna leiin anlo hlawsam der taa. Bible-a
lekhabu nuhnungtak Thupuongsuo-a Pathien chibai bûkna vawrtawp, hlim tâwp um
loa chibai bûkna a um ding thu ei hmu nâwk tlat. Chuleiin, Genesis a inthawk Thupuongsuo
chen hi Pathien Chibai bûkna kâra tla vawng ang a nih.
Pathien Chibai bûkna; Kona Ropuitak le Thupêk Ropuitak chu “Lalpa i Pathien chu i lungvar po
poin, i thlarau po poin, i lungril po poin, i hrâtna po poin i hmangai ding a
nih,” (Mk.12:30) Isu’n Deut.6:4-5 a inthawk a lâksuok hi a nih.
Exodus 20a-Dân Sâwm Pek (Thupêk
Sâwm) a hrilnaa a hmasatak chu- ‘LALPA in Pathien, Aigupta ram, suok nina
ina inthawka ṭhuoi suoktu
cheu ka nih. Kei naw chu pathien danghai hrim i nei ding a ni nawh.
Milim siem fâwm, chungtieng vâna mi amanih, hnuoitieng leihnuoia mi
amanih, hnuoi hnuoitienga tuia mi amanih, a ieng angpui khawm i ta dingin i
siem ding a ni nawh’ ti hi Pathien Chibai bûkna thuthlung pawimawtak a
nih.
Hi chau hi a ni nawh. Biekbûk
(Tabernacles) ti hi a hung hmang ta peia. Biekbûk (Pathien biekna puon
in-Tabernacles) hi Bible-a vawi 328 zet châng 297 (KJV uses of Hebrew
concordance) lai ziek a nih. Chu Biekbûk
(tabernacles) chu ieng dang ni lovin Pathien chibai bûkna dinga Pathienin a
buotsai a nih. Pathienin a mihai a biekna hmun pawimawtak a ni bâka
Pathien bâwm umna a ni bawk.
Biekbûk hmun (Taberbacles) a chun,
Israelhai kha insukhlimna ding le dân pangngaia fe le pungkhâwm el anni ngai
nawh. Titakzeta Pathien chibai bûk le a rawngbâwl dingin lungril takin an pan
hlak.
Judahaiin dân an hau em em-a, 613
Thupêk dân (mitzvot an tih) an nei a. Chuonghai laia 248 thaw dinga
thupêk anni a, 365 chu thaw lo ding
thupêk a ni bawk. Dân khirh tak tak a um a nih. Hieng po po dân thupêk hi a
lairil tak chu Pathien Chibai bûk lungril indiktak an nei theina ding a nih.
Pathien Chibai bûk indiknaw
Thuthlung Hluia Israelhai khan indiknaw
taka Pathien chibai bûkna an nei phât Pathienin a thaw ding a hung thaw el
hlak. “An kuoma thu ka pêka inthawk chun an pêt hmang nghâl el tah a;
bâwngte lim sung an insiemfâwm a, an biek a, a kuomah an inthâwi a, ‘Aw
Israel, Aigupta rama inthawka ṭhuoi suoktu
che i pathien a ni hi,’ an tih a” (Ex.32:8).
Chang 28naa, “Levi thlahai chun Mosie
thu ang chun an thawh a; chuongchun, mipui chu chu ni chun mi sâng thum lai an tlu
(thi) tah a” Chibai bûk indiklo chu Pathienin a theida hlê.
Pathien chibai bûk pawm
tlâklo palihai
1. Milim
pathien (pathien tak ni lo) biekna
Pathien hi thikthu sie tak,
thildang biek theida êm êm tu a nih. Is. 42:8a, “LALPA chu ka nih,
chu chu ka hming a nih; ka ropuina hi mi dang kuomah pe naw ningah a,
inpâk ka hlawna hi milim siem fâwmhai kuomah pe bawk naw ning” a ti tawp. Is.48:11a,
“Ka ropuina hi mi dang kuomah pe naw ning ah” tiin a hril nawn nâwk. Rom 1:21-23a,
“Pathien hre zing siin Pathien angin an chawimawi nawh
a, lâwmthu khawm an hril bawk si nawh. Teplo mei mei an ngaituo lem tah
a, an lungril invêt chu a hung inthim tah a. Vara inngaiin invêt an lo ni tah
a, Pathien thi thei lo ropuina chu, mihriem thi thei dâm le vatehai dâm,
sapheimanli le thilhringhai lim angah an inchangtir tah” tiin khawvêl
mihriem fe suolna leia chibai bûk ding tak bie talo hringnun a hung hril.
Pathien taklo biekna inṭanna chu
‘Pathien tak a phutâwk anga chibai bûk nawnaa’ inṭan a nih. Pathien a nina anga chawimawi lo hi Pathien Chibai bûknaa a tum a ṭhel (missing the mark) a nih. Pathien-a inthawk pêt hmang, thildangin ei mit a sukdelna
leh, lungrila ngaituona herhmangnaa inthawk milim pathien biekna hi a um hlak.
Milim pathien biekna chu milim tak biek el ni lovin Pathien tak hmun hluotu po
po (damsûng khawsakna ngaituona dâm, chapona dâm, duâmna dâm, khawvêl
inhawitirna, tangka sum ngainatna taluo) anni thei vawng a nih.
Hieng ang hringnunin a chawk buoina hmunah Pathien a ropui thei ngai naw
hrim hrim. Milim biekna hin suol a hrâta, a kakhawk ṭhanaw tê a vawn pei hlak.
2.
Pathien
chibai bûk sia indiklo taka biek
Ex.32:8a ei hril tah ‘Aw Israel, Aigupta rama inthawka ṭhuoi suoktu che i pathien a ni hi,’
an tih a, an hmûr chun pathien chu an biek ve annawm, ‘Aigupta rama
inthawka ṭhuoi suoktu pathien’ an ti a nih. Chibai bûkna
lungril chu annei, an chibai bûk ruok chu ândik nawh. Milim siemtua
inthawk milim biekna hi anṭan ni lovin,
a bûktu lungrila inthawk inṭan a nih. Hmu thei
thil anga Pathien chibai bûk ei tum phât buoi hlak ei tih. Pathien hring chu
chatuon ropuina nei a nih. Rangkachak amanih var ropuitak amanih hmuthei thil hmêl
inlang dâna biek ei tum chun suksuol rawp ei tih.
3.
Mani nuom
dân ang chaua Pathien Chibai bûk
Bible-a Nadan, Abihu, Saula le Uzzah hai po po hi an nuom dân le ṭha ti dâna
Pathien chibai bûk leia suksuol vawng an nih.
Saula chau hril ei tih;
Saula chun, “Pumrawhmang thilinhlân
ding le inremna thilinhlân dinghai chu hitakah ka kuomah hung la ro,” a ta.
Chuongchun, pumrawhmang thilinhlân chu ân hlân a. Chun, pumrawhmang thilinhlân
chu ân hlân zo chaua, ngai ta, Samuel chu a hung tlung tah a; chun, Saula chun
chibai bûk dingin ama tuok dingin a feh a. Chun, Samuel chun, “Ieng am a ni leh
i lo thaw chu?” a ta…..Chun, Samuel chun Saula kuoma chun, “I thil thaw dân hi
ân vêtthlâk ngawt el: LALPA i Pathien thupêk, thu a pêk che hi i zâwm naw a
nih; LALPA chun Israelhai chunga în lalna hi kumkhuoa dinga sukdet tum chu a
nih a. Nisienlakhawm, tuhin în lalna chu tâwp tâng a tih; LALPAIN thu a
pêk che i zâwm naw leiin LALPA chun ama lungril ang put mi a zawng a, mihai
chunga hotu ni dingin LALPAIN a ruot tah a nih,” a ta. (1 Samuel 13:8-14)
Thiempu ni derlo Saula khan Thiempu
thaw ding thawin Pathien chibai a lo bûk ringawt a, ama nuom dân le ṭha ti dân, a hamṭhatna ding
ngaituo luot leia Pathien chibai bûkin, inti thaw ṭha fût chu a nih. A lal nina a chân der el.
Mani nuom dân ringawta Pathien chibai bûk hi sietna a nih. Mani kuonglo ding lo
nawr khawm hi muolphona le sietna a ni bawk.
Isu’n Pharisaihai kuomah “Nangni khawm iengdinga in thurosie
leia Pathien thupêk in bawsiet am a na?” tiin mani ṭha le fel intia, dân zâwm famkima inngaihai a
kâwk a nih. Pharisaihai leh Dân inchûktirtuhai kha Jerusalem- Judahai dân
thuneina hmunpuitak a inthawk hung ngat an nih. Isu’n hieng hin a hril zawm; Vervêkhai
Isai hin in chungchâng thu a lo hrillâwk indik ngei el: ‘Hi hairawi hin an
bauin an mi chawimawi a, An lungril ruok chun an mi hlat sih a
(Mt.15:7-8; Is.29:13). Einihai rawi khawm ku hi bau le lang dâna chau Pathien
chawimawi tum, lungril ruok chu hla taka um si eini chun mani nuom dân chaua
Pathien chibai bûk nîng ei tih.
4.
Lungril
indiknaw taka Pathien Chibai Bûk
Lungril indiktak hmanga Pathien chibai ei bûk naw chun Pathien pawm tlâk
ni naw nih. Ei lungril po po in, ei lungvar po po in Pathien chibai ei bûk am?
Ei lungril inthûktaka hin Pathien chibai bûk nuomna, ropui pêk nuomna,
chawimawi nuomna lungril tak tak ei nei am? Malaki 1:7a, Lalpa Pathienin ‘Ka dawkân
chunga khan bei sukpawrche tah in inhlân a’ tiin zâwlnei fethlengin a hril. Pathien chibai
bûkna inthawina chungchang an ngaitha hlê ti hriet thei a nih. Dân pângngaia
thaw mei mei, mani ṭha ti dân
ang chaua thaw, Pathien ei Chibai bûk tak, uksak der ta lo um thei a nih. Hi
char hi a ni Zâwlnei Malaki in a hung hril zawm chu; ‘Inthâwina dinga a
mitdel in inhlân khan, suol a ni naw bâk chu teh! A damnaw le a kebai in inhlân
khan, suol a ni naw bâk chu teh! In rorêltu kuomah va pe hrim ta u, a lo lâwm
hrim cheu am? Annawleh, in mi nina chu a lo pawm ding am a nih? sipaihai LALPA
chun a tih’. Ei chibai bûk dân hi eiin enfie ve a ṭul deh!.
Lungril indik put lova ei biek chun ‘nangnia hin lâwmna hrim ka nei naw a
nih; in kuta thilinhlân hrim hrim khawm lâwm naw ningah’ (v.10) mi ti ve
ngei a tih.
“In ruoiṭhehai ka
theidain ka hmusit a, in inkhâwmpui ursûnahai chun lâwm bawk naw ning… i ṭingṭang ri mawi chu ngai naw ningah,
chuleiin, ka kuoma inthawkin i hla nasêtum chu la hmang rawh”(Amos 5:21). Pathienin sakhuona thilthaw
satlie mei mei a ngai thei nawh. Pathien nêka a-Inkhâwmpui ngaipawina hi a
theida. Râwl ṭha insuo, rimawi mawi taka
rem, a nal thei dân taka incheina inbel siin Pathien lâwmnaw zâwngin inchang
pal a ti aw!!
“Inthâwina dit loin lunginsietna
(steadfast love) ka dit sih a; Pumrawhmang thilinhlân nêk chun Pathien hrietna
ka dit lem a nih” (Hosea 6:6). Vervêkna (hypocrites-lemchang) ang
chaua Pathien chibai ei bûk chun a tak ni lo lemchang mei mei nîng ei ta,
Pathien lungril entu chun a hriet na lâwm si a. Pathien chu lungril po po in,
lungvar po poa hmangai ding a ni (Deut.6:4-5) ti Isu’n thupêk po po laia
ropuitak a hril kha a la’n dik pei a nih.
Isai 1:11a, “LALPA chun, ‘In
inthâwina zozai hi ka ta dingin ieng am a ṭhangkaina a
um a? Berâmchal pumrawhmanga inhlân le, ran châwm thâuhai thâu chu ka nghawk
tah; bâwngchalhai le berâmte le kêlchalhai thisena hin ka lâwm ta nawh” a tih.
Lungril po po ṭhang ta lo, thaw dân pângngai inthawina chu ṭangkaina a nei ta naw. Ieng angin berâm
pumrawhmang dinga inhlân chu thâu sienkhawm titakna,
ringna le chibai bûkna indiktak lungril a um naw chun Pathien ta ding chun
nghawk uma anchang el a nih.
Zâwlnei chînhai (minor prophets) an
lekhabu hi ei tiem chet chet chun Israel le Judah chungah sietna tlunghai hi
Pathien chibai bûkna kawnga lungril indiktak an put naw leia tlung a ni vawng.
Iem a na ei pawimaw?
Bible-a Pathien chibai bûk indiktak a mi hril anga lungril putin, Pathien hmaa lungril le titakzeta chibai ei bûk a pawimaw tak a nih. Kohranin Pathien chibai a bûk dân ândik naw phât kohran a fe indiknaw el hlak a nih. Kohran a fe indiknaw hunah mimal, insûng, khawtlâng, ram le hnam chen a nghawng hlak. Pathien Chibai bûk indik a pawimaw. Thilpêk/Thawlâwm khawm hi Pathien chibai bûkna a nih. Thilpeka Pathien chibai bûkna kawnga hin ei lungril ândik chi am? Ei rawngbâwlnaa hin Pathien chibai bûk hi a lairil a ni ti ei hrietzing nuom a um. Pathien leh ei inlaichinna, khawvêl hrieta ei testimony ei suklangna hi Pathien chibai bûknaa inṭan a nih. Chibai bûk hin hlasak le lâm el a ni nawh. ‘Lalpa i Pathien chu i lungvar po poin, i thlarau po poin, i lungril po poin, i hrâtna po poin i hmangai ding a nih’ ti hi Worship a hnâr (source) leh a laimu nih.
0 comments:
“Thanks for your feedback! I’m glad you found the post helpful.”