‘SUOL CHU THEIDA UNLA, A SUKSUOLTU RUOK CHU HMANGAI RO’
Pastor Johny Laldinthar F Tusing,
22 Sept., 2026 at Phuaibuang.
Table
of Contents
Isu le misuol (suksuoltu) ngirhmun
****************************************
Thuhawngna
Kum zabi 3na laia
Kohran ṭhuoitu le puipa langsar tak chu St.
Augustine a nih.
Ei thu ziek inlâr tak
el hi St.Augustine a thuzieka inthawka lâksuok a nih. Ama hi ‘St. Augustine
of Hippo’ tia hrietlâr, kohran hmasa laia Thoelogian le ziektu ropui tak a
nih. AD 354 in Thagaste (tuta Algeria ram) ah hin a pienga, a pieng tîra a
hming chu Augustine Aurelius ti a nih.
Pathienin thiemna le varna anthuom leiin Kohran Thuring tamtak sulsuotu laia mi a nih. Pathien Lunginsietna thuring (Doctrine of Grace), Suol bul (Doctrine of Original Sin), Sacrament Thuring (Doctrine of Sacrament) le Trinity Thuring hai hi ama hi ei hnârlâkna (source) a ni tlângpui a nih.
Suol thua a thuziek
ropuitak laia mi chu AD 424 laia ‘Letter 211’ a zieknaa Latin ṭawngin "Cum
dilectione hominum et odio vitiorum," hi a nih. A umzie chu ‘Mihriem
chu hmangai la, suol ruok chu theida rawh” ti a nih. 1929 khan India
hnam pa Mahatma Gandhi in St. Augustine thuhril besanin “Hate the Sin and
not the Sinner” [Suol chu theida unla, a suksuoltu ruol chu theida
lovin] ti hi khawvêl pumpui hriet dingin a hung hmang langsâr ta a nih.
Pathien le
Suol
Suol
hi Pathien leh inrem theilo, Pathien Thienghlim le inpawl thei der lo a nih.
Pathienin a theida êm êm a nih. Pathienin suol a theida zie chu; ‘Suol man
chu thina a ni sih a’ (Rom 6:23); ‘in khawhlona (suol) chu nangni le in
Pathien kâra tlain a sukṭhe
lem cheu a nih, naa a hriet nuom nawna dingin in suolnahai chun a hmai chu a
hlie pêk bawk cheu a nih’
(Is.59:2).
Suol
leia thlaraua thi vawng ei nih. Pathien leh inzawm thei ta lo ei lo ni tah. Pathien chu hmangaina le lunginsietna hau,
zangainaa sip a ni leiin ‘Suolnain in chungah thu a nei ta naw ding a ni
sih a, Dân rorêla um in ni nawh a, lunginsietna rorêla um in ni lem sih
a’ (Rom 6:14) tiin Krista Tlantu zara chun ‘chuongchun, tuhin chu Krista Isua
umhai ta ding chun thiemnaw inchangtirna hrim a um ta nawh’ (Rom 8:1) a
tih. Chuleichun, tûkhawm Kristaa a um chun thilsiem thar a hung ni tah a;
thil hluihai chu a bo tah a, ngai ta u, a hung thar tah (2 Kor.5:17). Kristaa
umhai chu thilsiem thar an hung ni lem tah.
‘Pathien
ṭhatnain simna
dingin a ṭhuoi hlak che
ti hre loin, a ṭhatna
hauzie le, a en theizie le, a zaidaw theizie dâm chu i ngainêp am a nih?’ (Rom 2:4). Pathien ṭhatnain simna dingin a mi ṭhuoi hlak a ni ti ei hriet zing nuom a um.
Simna
indiktak neia, Pathien hmaa inbunruoka, lungril lungriem ithlâka Pathien
pantuhai Lalpa’n an hlawsamtir ngai nawh.
Isu le
misuol (suksuoltu) ngirhmun
1.
Uirenu:
Dân inchûktirtuhai le Pharisaihaiin nuhmei pakhat a uiret leia an man an hung ṭhuoi a; a laiah an inngîrtir a. Isu kuomah,
“Inchûktirtu, hi nuhmei hi a uiret lai an man a nih, a uiret
lai takin. Hrem hmabâk Mosie dâna lunga dêng hlum ding a nih. Isu’n
“Nangni laia suol nei naw naw chun ama chu lungin dêng hmasa raw se,” a
ta. Hnuoia khan iem a ziek ei hriet naw, ṭhenkhatin
a suolna ‘Uiretna Suol’ lien kuou-in a ziek a ni el thei an ti, ‘thiemhnaw a
chang leia dêng hlum ding thu’ thu a ni theia, ‘Dân sâwmpêk’ khawm a ni thei,
‘Dân inchûktirtuhai le Pharisaihai’ lien deuin a ziek a ni thei bawk. Iengpo
khawm nisien, uiret lai taka man chu a ngirhmun a va sie lâwm lâwm de! Isu
chu a kûn nâwk a, a kutpârin hnuoi a ziek nâwk a. Chun, anni chun a thu hril
chu an hrietin, a upatakin a phut a, a tâwp chenin, pakhat khatin an
inrel hmang ta pei a. Isu a tho a, a kuomah, “Nuhmei, khâwlai am an um
tah a? Tukhawmin thiemnaw an inchangtir naw che a ni maw?” a ta. Ama chun,
“Lalpa, tukhawmin an mîn changtir nawh,” a ta. Chun, Isûn, “Kei khawmin
thiemnaw kân changtir naw che; fe la, tuta hnung chu suksuol nâwk ta naw,” a
ta. Isu’n nang le kei hi a mi hrietchieng bêk bêk. Mi
hmuhawia, langthei thila ei suksuol ni kherlo hai khawm a hriet vawng a nih.
Amiruokchu, zangaina le lunginsietna leiin ei nina ang angin a mi pawm nuomhai
ei ni hi a ropui hlê. (Jn.8:1-11). Isu khan suol kha thupbo, humhim, hrilmawi a
tum annaw. Suol kha iengma loa a ngai tina a ni bawk nawh. Suol theida vieu
sienkhawm suksuoltu a hmangaina anthûk bêk bêk leiin a hungna san tak sandamna
(damna) an tlun el a nih.
2.
Naupa tlân hmang:
Naupa tlân hmang tekhithua, a naupang lem kha khawvêl chêna, nun inhawi taluoa
hun hmang a nih. A nei po po a sukthâm ta mei meia, a pa kuomah iengkhawm ro
nei ta lo, ngiet ding nei ta derlo a nih. Chan sietaka um, damna dinga vawkbu
(iengkhat kâwm) insukkhawp nuom el ta kha, “Tho ka ta, ka pa kuomah fêng ka
tih” ti thei dinga lungril a neina le a ṭhangharna a khan, a beisei nêka ropui ditsakna chungchuong a
chang a nih. A pa kuom tieng a pana, hlataka a la um laiin a pain a lo hmuh a,
a lunginsiet bêk bêk a, a tlân a, a kuoh a, a fâwp ta ngâwi ngâwi a. Hi hin ‘mi
suol le suksuoltuhai’ ama kuom tieng pantuhai kuomah Pathien lungril put hmang
chu a nih. A va ropui de! ‘Pa, vâna mi chungah le nanga mithmuin thil ka
suksuol a; i naupaa inbûk tlâk ka ni ta nawh,’ an buotsaina po po hril
dinga a tihai po po khawm a hril hman ta nawh. Pa hmangaina inthûtak leia chan ṭha a dawnghai po po ropui zie kha a va ropui
lâwm lâwm deh. Hmangainaa khawm hmangaina tâwpkhâwk a lo ni ngei. ‘Khawm tho
ka ta ka pa kuom tieng fêng ka ti’ tituhai chun, chan ropuitak hmûng an
tih. (Lk.15:11-32)
3.
Siedâwltu (tax collector):
Isu hun laia hlêpru hmang, phatsantu, misuol tâwpkhâwka ngai anni hlak. Zakai
siewdâwltu hausa kha chuongang mi a ni leiin, an ngaia chun mi suol a ni leiin ‘mi
suol kuoma tlung dingina lût ta saw’
an ti hrim a nih. Isu’n a hming ngeiin ‘Zakai; tia koin, a inah a tlung a nih. Sandamna
ropuitak tlungin Simna indiktak, lungril inthlâkdanglamna nun ropuitak-Personal
Revival (mimala) a tlung a ni kha. Mani nina inhrea, muolpho ngama Pathien hmaa
suol thuphachawina neia, suol simna tak tak neihai kuomah chun Isu’n ‘Vawisûn
hi ina hin sandamna a hung tlung tah’ ti hi anchang hlak. “Bohmanghai zawnga sandam dingin Mihriem Naupa
hi a hung a ni hrim a nih,” (Lk.19:1-10)
4. Kraws lêra mi suol: Krista ruola
hemdea um misuol pakhat thi el ta ding (dying criminal) kha ieng ang kheua
suolna nei am ti chieng takin ei hriet naw; suomhmang, tuolthat, suolluina
chîng hlak khawm ni rawi naw nîm!! Sienkhawm,
a suolna anhrieta, mi suol thi tlâka an pawm a, ‘eini chu tuor âwm tak hrim
tuor ei nih, ei thilthaw man indiktak hmu ei ni lem…Isu I ramah lal I ṭhung phaleh mi hre zing rawh aw’ tia mi suol nina inhrechienga, tuor tlâk le thi
tlâk nina inpawma, simna lungril le ringna tak takin, inngaitlâwm taka Isu
lunginsietna le zangaina a hei hni zet khan, damna a chang der el. Isu’n “Titakzetin ka hril che hi, vawisûn hin ka
kuomah Paradisah um vêng i tih,” a hlaw pha dêr a nih. Mi suol pakhat khan
taksa damna le khawvêl saltângnaa inthawk thawvengna insuo zalênna a beiseia.
Suol inhrea Isu kuomah tuor âwmtak hrim le an suol leia hrem le tuor le hmu
tlâk anni zie inhrechiengtu ruok khan chu chatuon damna a chang thung a nih. Ieng
angin lo suol inla khawm Krista kebula tlu lûttu tuhai an vângneia, damna la
chang pei an tih. Damna chang ding thil tamtak a ṭul naw, a pawimaw tak chu mani suol inhrietchiengna,
simna indiktak neia Krista pan ku hi ei damna a lo nih. (Lk. 23:39-43)
Thukhârna
Unau dittakhai, suol
chu suol a nih. Lalpa Pathien anga suol theida an um nawh. Suol tirdakum ngai
theilo tak khawm ei Pathien a nih. Sienkhawm, mani suol inhrea, simna lungril
indiktak puta ama pantuhai an hlawsam ngai nawh. Suol sim si lo,
inthlâkdanglamna hmu ding um der lo, mihriem chanpuihai laka mawina chau
zawnghai ruok chun Pathien ngaidamna hmu nihai. Suol man chu thina a ni sih a; Pathien thilthlâwnpêk ruok chu ei
Lalpa Krista Isu zârah chatuona hringna a nih.
Zakai
anga simna nei, Naupa tlanhmang anga thoa pa kuom tieng pana inbunruok, Kraws a
hemdea um thi el ta dingpa hrem âwmtak le tuor âwm taka inhre sia Krista kuomah
kawinawina nei (brokenness) angin Pathien pan hlak ei tiu. Simna tak tak ei nei
phawt chun ieng anga suol tirdakum khawm thaw inla (uirenu) khawm Pathien
ngaidam theilo a um nawh. Amiruokchu, ‘Pathienin a ngaiudam theilo suol a
um naw’ ti leia I suksuol luia, lungril indik le inthieng I put naw ruok chun
Pathien hremna chungah tlung a tih. Pathien
lunginsietna el zangaina nêka inril le inthûk SUOL a um nawh. Pathien
hmangaina in a khûm var var a nih. Ngaidam theitu Pathien chun a mi lunginsiet
bêk bêkhai eini leiin, lungril indik, fel le thienghlim taka Ama pantuhai chu
mi lo kuo in, mi fâwp ngawi ngawiin mi lâwmlût a tih.
‘SUOL CHU THEIDA
UNLA, A SUKSUOLTU RUOK CHU HMANGAI RO’

0 comments:
“Thanks for your feedback! I’m glad you found the post helpful.”