Wednesday, 14 October 2026

‘SUOL CHU THEIDA UNLA, A SUKSUOLTU RUOK CHU HMANGAI RO’

SHARE

‘SUOL CHU THEIDA UNLA, A SUKSUOLTU RUOK CHU HMANGAI RO’

Pastor Johny Laldinthar F Tusing,

22 Sept., 2026 at Phuaibuang.

Table of Contents

Thuhawngna. 1

Pathien le Suol 2

Isu le misuol (suksuoltu) ngirhmun.. 3

1.     Uirenu: 3

2.     Naupa tlân hmang: 4

3.     Siedâwltu (tax collector): 5

4.     Kraws lêra mi suol: 5

Thukhârna

****************************************

Thuhawngna

Kum zabi 3na laia Kohran ṭhuoitu le puipa langsar tak chu St. Augustine a nih.

Ei thu ziek inlâr tak el hi St.Augustine a thuzieka inthawka lâksuok a nih. Ama hi ‘St. Augustine of Hippo’ tia hrietlâr, kohran hmasa laia Thoelogian le ziektu ropui tak a nih. AD 354 in Thagaste (tuta Algeria ram) ah hin a pienga, a pieng tîra a hming chu Augustine Aurelius ti a nih.

Pathienin thiemna le varna anthuom leiin Kohran Thuring tamtak sulsuotu laia mi a nih. Pathien Lunginsietna thuring (Doctrine of Grace), Suol bul (Doctrine of Original Sin), Sacrament Thuring (Doctrine of Sacrament) le Trinity Thuring hai hi ama hi ei hnârlâkna (source) a ni tlângpui a nih.

Suol thua a thuziek ropuitak laia mi chu AD 424 laia ‘Letter 211’ a zieknaa Latin ṭawngin "Cum dilectione hominum et odio vitiorum," hi a nih. A umzie chu ‘Mihriem chu hmangai la, suol ruok chu theida rawh” ti a nih. 1929 khan India hnam pa Mahatma Gandhi in St. Augustine thuhril besanin “Hate the Sin and not the Sinner” [Suol chu theida unla, a suksuoltu ruol chu theida lovin] ti hi khawvêl pumpui hriet dingin a hung hmang langsâr ta a nih.

Pathien le Suol

Suol hi Pathien leh inrem theilo, Pathien Thienghlim le inpawl thei der lo a nih. Pathienin a theida êm êm a nih. Pathienin suol a theida zie chu; ‘Suol man chu thina a ni sih a’ (Rom 6:23); ‘in khawhlona (suol) chu nangni le in Pathien kâra tlain a sukṭhe lem cheu a nih, naa a hriet nuom nawna dingin in suolnahai chun a hmai chu a hlie pêk bawk cheu a nih’ (Is.59:2).

Suol leia thlaraua thi vawng ei nih. Pathien leh inzawm thei ta lo ei lo ni tah.  Pathien chu hmangaina le lunginsietna hau, zangainaa sip a ni leiin ‘Suolnain in chungah thu a nei ta naw ding a ni sih a, Dân rorêla um in ni nawh a, lunginsietna rorêla um in ni lem sih a’ (Rom 6:14) tiin Krista Tlantu zara chun ‘chuongchun, tuhin chu Krista Isua umhai ta ding chun thiemnaw inchangtirna hrim a um ta nawh’ (Rom 8:1) a tih. Chuleichun, tûkhawm Kristaa a um chun thilsiem thar a hung ni tah a; thil hluihai chu a bo tah a, ngai ta u, a hung thar tah (2 Kor.5:17). Kristaa umhai chu thilsiem thar an hung ni lem tah.

‘Pathien ṭhatnain simna dingin a ṭhuoi hlak che ti hre loin, a ṭhatna hauzie le, a en theizie le, a zaidaw theizie dâm chu i ngainêp am a nih?’ (Rom 2:4). Pathien ṭhatnain simna dingin a mi ṭhuoi hlak a ni ti ei hriet zing nuom a um.

Simna indiktak neia, Pathien hmaa inbunruoka, lungril lungriem ithlâka Pathien pantuhai Lalpa’n an hlawsamtir ngai nawh.

Isu le misuol (suksuoltu) ngirhmun

1.    Uirenu: Dân inchûktirtuhai le Pharisaihaiin nuhmei pakhat a uiret leia an man an hung ṭhuoi a; a laiah an inngîrtir a. Isu kuomah, “Inchûktirtu, hi nuhmei hi a uiret lai an man a nih, a uiret lai takin. Hrem hmabâk Mosie dâna lunga dêng hlum ding a nih. Isu’n  “Nangni laia suol nei naw naw chun ama chu lungin dêng hmasa raw se,” a ta. Hnuoia khan iem a ziek ei hriet naw, ṭhenkhatin a suolna ‘Uiretna Suol’ lien kuou-in a ziek a ni el thei an ti, ‘thiemhnaw a chang leia dêng hlum ding thu’ thu a ni theia, ‘Dân sâwmpêk’ khawm a ni thei, ‘Dân inchûktirtuhai le Pharisaihai’ lien deuin a ziek a ni thei bawk. Iengpo khawm nisien, uiret lai taka man chu a ngirhmun a va sie lâwm lâwm de! Isu chu a kûn nâwk a, a kutpârin hnuoi a ziek nâwk a. Chun, anni chun a thu hril chu an hrietin, a upatakin a phut a, a tâwp chenin, pakhat khatin an inrel hmang ta pei a. Isu a tho a, a kuomah, “Nuhmei, khâwlai am an um tah a? Tukhawmin thiemnaw an inchangtir naw che a ni maw?” a ta. Ama chun, “Lalpa, tukhawmin an mîn changtir nawh,” a ta. Chun, Isûn, “Kei khawmin thiemnaw kân changtir naw che; fe la, tuta hnung chu suksuol nâwk ta naw,” a ta. Isu’n nang le kei hi a mi hrietchieng bêk bêk. Mi hmuhawia, langthei thila ei suksuol ni kherlo hai khawm a hriet vawng a nih. Amiruokchu, zangaina le lunginsietna leiin ei nina ang angin a mi pawm nuomhai ei ni hi a ropui hlê. (Jn.8:1-11). Isu khan suol kha thupbo, humhim, hrilmawi a tum annaw. Suol kha iengma loa a ngai tina a ni bawk nawh. Suol theida vieu sienkhawm suksuoltu a hmangaina anthûk bêk bêk leiin a hungna san tak sandamna (damna) an tlun el a nih.

2.   Naupa tlân hmang: Naupa tlân hmang tekhithua, a naupang lem kha khawvêl chêna, nun inhawi taluoa hun hmang a nih. A nei po po a sukthâm ta mei meia, a pa kuomah iengkhawm ro nei ta lo, ngiet ding nei ta derlo a nih. Chan sietaka um, damna dinga vawkbu (iengkhat kâwm) insukkhawp nuom el ta kha, “Tho ka ta, ka pa kuomah fêng ka tih” ti thei dinga lungril a neina le a ṭhangharna a khan, a beisei nêka ropui ditsakna chungchuong a chang a nih. A pa kuom tieng a pana, hlataka a la um laiin a pain a lo hmuh a, a lunginsiet bêk bêk a, a tlân a, a kuoh a, a fâwp ta ngâwi ngâwi a. Hi hin ‘mi suol le suksuoltuhai’ ama kuom tieng pantuhai kuomah Pathien lungril put hmang chu a nih. A va ropui de! ‘Pa, vâna mi chungah le nanga mithmuin thil ka suksuol a; i naupaa inbûk tlâk ka ni ta nawh,’ an buotsaina po po hril dinga a tihai po po khawm a hril hman ta nawh. Pa hmangaina inthûtak leia chan ṭha a dawnghai po po ropui zie kha a va ropui lâwm lâwm deh. Hmangainaa khawm hmangaina tâwpkhâwk a lo ni ngei. ‘Khawm tho ka ta ka pa kuom tieng fêng ka ti’ tituhai chun, chan ropuitak hmûng an tih. (Lk.15:11-32)

3.   Siedâwltu (tax collector): Isu hun laia hlêpru hmang, phatsantu, misuol tâwpkhâwka ngai anni hlak. Zakai siewdâwltu hausa kha chuongang mi a ni leiin, an ngaia chun mi suol a ni leiin ‘mi suol kuoma tlung dingina  lût ta saw’ an ti hrim a nih. Isu’n a hming ngeiin ‘Zakai; tia koin, a inah a tlung a nih. Sandamna ropuitak tlungin Simna indiktak, lungril inthlâkdanglamna nun ropuitak-Personal Revival (mimala) a tlung a ni kha. Mani nina inhrea, muolpho ngama Pathien hmaa suol thuphachawina neia, suol simna tak tak neihai kuomah chun Isu’n ‘Vawisûn hi ina hin sandamna a hung tlung tah’ ti hi anchang hlak.  “Bohmanghai zawnga sandam dingin Mihriem Naupa hi a hung a ni hrim a nih,” (Lk.19:1-10)

4.   Kraws lêra mi suol: Krista ruola hemdea um misuol pakhat thi el ta ding (dying criminal) kha ieng ang kheua suolna nei am ti chieng takin ei hriet naw; suomhmang, tuolthat, suolluina chîng hlak khawm ni rawi naw nîm!!  Sienkhawm, a suolna anhrieta, mi suol thi tlâka an pawm a, ‘eini chu tuor âwm tak hrim tuor ei nih, ei thilthaw man indiktak hmu ei ni lem…Isu I ramah lal I ṭhung phaleh mi hre zing rawh aw’ tia mi suol nina inhrechienga, tuor tlâk le thi tlâk nina inpawma, simna lungril le ringna tak takin, inngaitlâwm taka Isu lunginsietna le zangaina a hei hni zet khan, damna a chang der el. Isu’n  “Titakzetin ka hril che hi, vawisûn hin ka kuomah Paradisah um vêng i tih,” a hlaw pha dêr a nih. Mi suol pakhat khan taksa damna le khawvêl saltângnaa inthawk thawvengna insuo zalênna a beiseia. Suol inhrea Isu kuomah tuor âwmtak hrim le an suol leia hrem le tuor le hmu tlâk anni zie inhrechiengtu ruok khan chu chatuon damna a chang thung a nih. Ieng angin lo suol inla khawm Krista kebula tlu lûttu tuhai an vângneia, damna la chang pei an tih. Damna chang ding thil tamtak a ṭul naw, a pawimaw tak chu mani suol inhrietchiengna, simna indiktak neia Krista pan ku hi ei damna a lo nih. (Lk. 23:39-43)

Thukhârna

Unau dittakhai, suol chu suol a nih. Lalpa Pathien anga suol theida an um nawh. Suol tirdakum ngai theilo tak khawm ei Pathien a nih. Sienkhawm, mani suol inhrea, simna lungril indiktak puta ama pantuhai an hlawsam ngai nawh. Suol sim si lo, inthlâkdanglamna hmu ding um der lo, mihriem chanpuihai laka mawina chau zawnghai ruok chun Pathien ngaidamna hmu nihai. Suol man chu thina a ni sih a; Pathien thilthlâwnpêk ruok chu ei Lalpa Krista Isu zârah chatuona hringna a nih.

Zakai anga simna nei, Naupa tlanhmang anga thoa pa kuom tieng pana inbunruok, Kraws a hemdea um thi el ta dingpa hrem âwmtak le tuor âwm taka inhre sia Krista kuomah kawinawina nei (brokenness) angin Pathien pan hlak ei tiu. Simna tak tak ei nei phawt chun ieng anga suol tirdakum khawm thaw inla (uirenu) khawm Pathien ngaidam theilo a um nawh. Amiruokchu, ‘Pathienin a ngaiudam theilo suol a um naw’ ti leia I suksuol luia, lungril indik le inthieng I put naw ruok chun Pathien hremna chungah tlung a tih.  Pathien lunginsietna el zangaina nêka inril le inthûk SUOL a um nawh. Pathien hmangaina in a khûm var var a nih. Ngaidam theitu Pathien chun a mi lunginsiet bêk bêkhai eini leiin, lungril indik, fel le thienghlim taka Ama pantuhai chu mi lo kuo in, mi fâwp ngawi ngawiin mi lâwmlût a tih.

‘SUOL CHU THEIDA UNLA, A SUKSUOLTU RUOK CHU HMANGAI RO’

 

 

SHARE

Author: verified_user

0 comments:

“Thanks for your feedback! I’m glad you found the post helpful.”